Comfortabel de weg op: waarom ergonomie in je bedrijfswagen cruciaal is
Als ondernemer of MKB’er ben je vaak veel onderweg. Of het nu gaat om klantbezoeken, leveringen of woon-werkverkeer, de tijd die je in je bedrijfswagen doorbrengt, telt op. Toch wordt de ergonomie van de auto – hoe comfortabel en gezond de zitpositie is – vaak over het hoofd gezien bij de aanschaf. Een gemiste kans, want een goede zitpositie kan lichamelijke klachten voorkomen en je productiviteit verhogen.
Niet iedereen past in het ‘gemiddelde’ plaatje
Autofabrikanten pronken graag met hun ‘Percentile 95’ score, wat betekent dat 95% van de mensen in hun auto past. Klinkt goed, toch? De werkelijkheid is weerbarstiger, zo legt Johan Molenbroek, universitair hoofddocent toegepaste ergonomie aan de TU Delft, uit. Vooral Nederlanders zijn langer dan de gemiddelde Europeaan. Bovendien verschilt niet alleen de lengte, maar ook de verhouding tussen beenlengte en romp. Iemand van 1.85 meter kan bijvoorbeeld lange benen hebben, waardoor de stoel te ver naar achteren moet, of juist een lange romp, waardoor het hoofd tegen het dak zit. Gemiddelden zeggen dus lang niet alles over individueel comfort.
Daarbij komt dat we in Nederland de afgelopen decennia gemiddeld breder en zwaarder zijn geworden. Deze ontwikkeling staat haaks op de trend van gestroomlijnde auto’s die aantrekkelijk zijn vanwege lage bijtelling en zuinig rijden. Deze modellen bieden vaak minder zitruimte. Hetzelfde geldt voor bestelwagens met een tussenschot; veel laadruimte, maar vaak beperkte verstelbaarheid van de stoel.
Gezondheidsrisico’s en financiële gevolgen
Een slechte zithouding is niet alleen oncomfortabel, het kan ook leiden tot ernstige gezondheidsproblemen, zoals rugklachten, nekpijn en vermoeidheid. Voor ondernemers die dagelijks uren in de auto doorbrengen, kunnen deze klachten leiden tot ziekteverzuim. Gert Grandia van Gezond Transport, gespecialiseerd in arbo- en verzuimbeheer, ziet dit regelmatig. Chauffeurs zitten soms weken of zelfs maanden thuis met klachten die voorkomen hadden kunnen worden met een ergonomisch betere autostoel of een correcte zithouding.
De financiële impact hiervan is aanzienlijk. Naast de kosten van ziekteverzuim moet je als ondernemer vaak een vervangende chauffeur regelen, wat niet altijd eenvoudig is. Dit kan leiden tot stilstand van werkzaamheden, zeker voor kleine ondernemers die afhankelijk zijn van hun mobiliteit voor service en leveringen.
Bijtelling versus zitcomfort: een verkeerde afweging?
Bij de keuze voor een nieuwe leaseauto of bedrijfswagen ligt de focus vaak op de bijtelling, fiscale voordelen en de aanschafprijs. De uitrusting en kofferruimte komen daarna, maar het zitcomfort en de ergonomie krijgen vaak pas op de valreep aandacht bij de dealer. Dit is een gemiste kans, vooral als de auto door meerdere personen wordt gebruikt met verschillende lichaamsbouw.
Investeer in verstelbare stoelen en agr-keurmerk
Veel ondernemers weten niet dat je de ergonomie van een auto aanzienlijk kunt verbeteren door te investeren in hoogwaardige, veelvoudig instelbare stoelen. Deze ‘aftermarket’ stoelen kunnen vaak mee worden geleased. Sommige automerken bieden zelfs ergonomische stoelen aan als accessoire, denk bijvoorbeeld aan extra verstelmogelijkheden voor de lendensteun en zittinglengte. Opel biedt bijvoorbeeld de zogenaamde AGR-stoelen (goedgekeurd door ‘Aktion Gesunder Rücken’) aan, die met achttien verstelmogelijkheden een enorme flexibiliteit bieden tegen relatief bescheiden kosten.
Ergonomen helpen bij de juiste keuze
Vincent Groen van ErgoDrive is een van de weinige ergonomen in Nederland die zich specifiek richt op de interactie tussen de autorijder en de cabine. Hij werkt vaak voor arbodiensten en helpt chauffeurs met lichamelijke klachten. Door middel van geavanceerde meetapparatuur en computersimulaties kan hij precies vaststellen waar het probleem zit en een geschikte oplossing adviseren. Dit kan een aanpassing van de stoel zijn, maar ook het adviseren van een specifiek automodel dat beter past bij de lichaamsbouw van de bestuurder.
Groen benadrukt dat 100% perfect zitten onmogelijk is, maar dat het zeker de moeite waard is om hier aandacht aan te besteden, bij voorkeur vóóraf. Wachten tot de problemen zich voordoen, kan aanzienlijke kosten met zich meebrengen.
Waar wringt de schoen in het ontwerp?
Bij personenauto’s gaat een goede stroomlijn, cruciaal voor zuinigheid, vaak ten koste van de hoofdruimte en zithouding. Maar ook minder voor de hand liggende details spelen een rol, aldus Groen. Denk aan pedalen en stuur die niet centraal zijn geplaatst, of pedalen die te dicht bij elkaar staan. Dit zijn vaak technische keuzes in het ontwerp die de ergonomie negatief kunnen beïnvloeden.
Lichaamslengte: een dynamisch gegeven
Onze lichaamslengte is geen vast gegeven. Jonge mensen zijn vaak langer, en naarmate we ouder worden, krimpen we weer een beetje. Zelfs gedurende één dag kan je lengte variëren met een tot anderhalve centimeter, door de compressie van kraakbeen in de rug. Dit heeft invloed op bijvoorbeeld de afstelling van de autospiegels.
Dure auto geen garantie voor comfort
Het is een misvatting dat een duurdere auto automatisch een betere zitruimte biedt. Sommige zeer betaalbare modellen scoren juist uitstekend op dit vlak. Voor kleine personen kunnen zittingen soms te lang zijn, wat leidt tot afgeknelde bloedvaten in de knieholtes. In veel bestelwagens zorgt het verplichte tussenschot voor een zithouding die problemen uitlokt.
Rijd je alleen korte stukken, dan zijn de ergonomische eisen minder streng. Echter, bij meer dan vier uur per dag in de auto is het cruciaal om extra aandacht te besteden aan de ergonomie. Een comfortabele en gezonde zitpositie is niet alleen goed voor je welzijn, maar ook voor je productiviteit en het voorkomen van onnodige kosten door ziekteverzuim. Maak daarom in 2026 van ergonomie een topprioriteit bij de aanschaf van je bedrijfswagen!
