Wanneer ben je als werkgever aansprakelijk voor ongevallen buiten werktijd?
Als ondernemer krijg je soms te maken met bijzondere situaties. Stel je voor: een van je werknemers vraagt of hij na werktijd, met jouw toestemming, gebruik mag maken van de werkplaats voor een privéproject. Een aardig gebaar, maar wat gebeurt er als er tijdens die privé-activiteit een ongeluk plaatsvindt? Of erger nog, de werknemer wordt onwel en er is niemand in de buurt om te helpen. Ben je dan als werkgever aansprakelijk? Dit is een vraag die veel ondernemers bezighoudt. Laten we de juridische kaders voor 2026 eens nader bekijken.
Aansprakelijkheid bij privégebruik van bedrijfsmiddelen
De hoofdregel: geen aansprakelijkheid buiten werktijd
De wet stelt dat je als werkgever in principe aansprakelijk bent voor schade die je werknemer lijdt tijdens de uitoefening van zijn werkzaamheden. Dit betekent dat als een werknemer een ongeluk krijgt terwijl hij zijn normale taken uitvoert, jij als werkgever verantwoordelijk kunt worden gehouden voor de geleden schade, tenzij je kunt aantonen dat je alles hebt gedaan om de schade te voorkomen (je zorgplicht).
Echter, wanneer een werknemer buiten werktijd en voor privédoeleinden gebruikmaakt van jouw bedrijfsmiddelen, zoals een werkplaats, valt dit in de meeste gevallen niet onder de ‘uitoefening van de werkzaamheden’. In zo’n situatie is de kans groot dat jij als werkgever niet aansprakelijk bent voor eventuele schade of letsel dat de werknemer oploopt. De activiteit vindt immers plaats buiten de scope van de arbeidsovereenkomst.
Het belang van duidelijke afspraken
Om misverstanden en mogelijke juridische geschillen te voorkomen, is het van cruciaal belang om duidelijke afspraken te maken met de werknemer. Leg schriftelijk vast dat het gebruik van de werkplaats of andere bedrijfsmiddelen voor privédoeleinden geheel op eigen risico van de werknemer is. Een schriftelijke overeenkomst waarin de werknemer verklaart dat hij de risico’s kent en accepteert, versterkt jouw positie aanzienlijk. Dit document dient als bewijs dat de werknemer op de hoogte was van de situatie en de verantwoordelijkheid hiervoor zelf draagt. Zorg ervoor dat deze afspraken glashelder zijn en door beide partijen zijn ondertekend.
Wat als een werknemer onwel wordt buiten werktijd?
De situatie waarin een werknemer onwel wordt terwijl hij buiten werktijd en voor privédoeleinden op jouw bedrijfsterrein is, roept ook vragen op. Ook hier geldt dat de wettelijke zorgplicht die je hebt als werkgever primair betrekking heeft op de uitoefening van de werkzaamheden. Als de werknemer daar niet mee bezig is, ben je in principe niet verantwoordelijk voor zijn welzijn op dat moment.
Toch is het verstandig om ook hierover heldere communicatie te voeren. Hoewel je juridisch gezien minder snel aansprakelijk bent, kan een goede relatie met je werknemers en een veilige bedrijfscultuur maken dat je weloverwogen keuzes maakt. Bespreek de risico’s van alleen werken buiten werktijden, zelfs voor privéactiviteiten, en leg ook deze afspraken schriftelijk vast. Denk bijvoorbeeld aan het adviseren om niet alleen te zijn, of om een contactpersoon op de hoogte te stellen van de aanwezigheid op het bedrijf.
Jouw verantwoordelijkheid in 2026: een samenvatting
In 2026 blijft het principe leidend: aansprakelijkheid van de werkgever vloeit voort uit de uitoefening van de werkzaamheden. Voor privéactiviteiten van werknemers buiten werktijd ben je in de regel niet aansprakelijk. De sleutel tot het minimaliseren van risico’s ligt in preventie en duidelijke schriftelijke afspraken. Zorg ervoor dat je alle relevante afspraken nauwkeurig documenteert en dat je werknemers volledig op de hoogte zijn van de gemaakte regels en de daaraan verbonden risico’s.
