Waarom een vog onmisbaar is voor bepaalde functies
Als ondernemer wil je natuurlijk de juiste mensen op de juiste plek. Voor tal van functies is het cruciaal om zeker te zijn van de integriteit van een sollicitant. Denk aan rollen waarbij medewerkers werken met kwetsbare groepen, gevoelige informatie, aanzienlijke financiële middelen of binnen veiligheidsrelevante sectoren. In deze gevallen kan een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) een essentieel instrument zijn om eventuele risico’s in te schatten.
Een VOG bevestigt dat het gedrag van een persoon in het verleden geen bezwaar vormt voor het uitvoeren van een specifieke taak of functie. Hoewel in sommige sectoren een VOG wettelijk verplicht is, staat het je als werkgever altijd vrij om dit als voorwaarde te stellen voor een aanstelling. Maar hoe pak je zo’n aanvraag in 2026 precies aan?
Wat is een verklaring omtrent het gedrag (vog)?
Een VOG is een officieel document, afgegeven door de Nederlandse overheid, dat verklaart dat een persoon geen strafbare feiten op zijn of haar naam heeft staan die relevant zijn voor de functie waarvoor de VOG wordt aangevraagd. Het is dus geen algemeen ‘goed gedrag’-bewijs, maar een verklaring die specifiek gericht is op de risico’s van een bepaalde functie.
Dienst Justis, een onderdeel van het Ministerie van Justitie en Veiligheid, is in Nederland verantwoordelijk voor de afgifte van VOG’s. Zij beoordelen aanvragen door het strafblad van de aanvrager te controleren. Als er relevante antecedenten zijn die een risico vormen voor de functie, wordt de VOG geweigerd.
De vog-aanvraagprocedure in 2026: stap voor stap
Voordat je een VOG aanvraagt voor een potentiële werknemer, is het belangrijk om intern te bepalen voor welke functies een VOG noodzakelijk of wenselijk is. Identificeer de risico’s per functie en koppel hier het juiste screeningsprofiel aan. Dit profiel bepaalt welke aspecten van het strafblad worden beoordeeld.
Digitale aanvraag via justis
De meest gangbare en efficiënte manier om een VOG aan te vragen is digitaal. Als werkgever start je de aanvraag online bij Dienst Justis. De sollicitant ontvangt vervolgens een e-mail met het verzoek om de aanvraag te bevestigen met DigiD. Dit proces is snel en transparant.
Schriftelijke aanvraag bij de gemeente
Een alternatieve methode is de schriftelijke aanvraag. Hierbij vult de sollicitant een aanvraagformulier in en dient dit, samen met een geldig identiteitsbewijs, in bij de gemeente. Deze methode kan iets langer duren dan de digitale variant.
Kosten en vergoeding
Aan de aanvraag van een VOG zijn kosten verbonden. Het is gebruikelijk dat de werkgever deze kosten vergoedt, zeker wanneer de VOG een vereiste is voor de functie. Dit kan je als onderdeel van je arbeidsvoorwaarden opnemen.
De screening en afgifte van de vog door dienst justis
Nadat de aanvraag en het functieprofiel zijn ontvangen, start Dienst Justis met de screening. Zij controleren het strafblad van de kandidaat op strafbare feiten die relevant zijn voor de functie. De beoordeling houdt rekening met:
- Relevantie: Zijn de feiten relevant voor de specifieke functie? Een diefstal in het verleden is bijvoorbeeld relevanter voor een functie als kassamedewerker dan voor een functie als hovenier.
- Tijdsverloop: Hoe lang geleden zijn de feiten gepleegd? Recente feiten wegen zwaarder dan feiten van lang geleden.
- Ernst van de feiten: Wat is de aard en de ernst van de gepleegde feiten?
Als er geen bezwaren zijn, wordt de VOG binnen twee tot vier weken per post naar de aanvrager gestuurd. Dit kan een vertragende factor zijn in het aannameproces. Plan je sollicitatieprocedures daarom ruim op tijd in.
Wat als de vog wordt afgewezen?
Mocht de VOG worden afgewezen, dan ontvangt de aanvrager een schriftelijke toelichting. Binnen zes weken na dagtekening van de afwijzing kan bezwaar worden gemaakt. Als het bezwaar ongegrond wordt verklaard, bestaat de mogelijkheid om in beroep te gaan bij de rechtbank.
Bewaren van de vog
Als werkgever mag je een kopie van de VOG bewaren in het personeelsdossier. Het originele document blijft altijd eigendom van de werknemer.
Anticipeer op de aanvraagtijd
De doorlooptijd van een VOG-aanvraag, die enkele weken kan beslaan, is een belangrijk aandachtspunt. Houd hier rekening mee in je wervingsproces. Het kan voorkomen dat sollicitanten al een geldige VOG in bezit hebben, wat het proces versnelt. Door vacatures tijdig uit te zetten en de procedure vroegtijdig te starten, voorkom je onnodige vertragingen bij het aannemen van nieuw personeel.
