Financiële zekerheid als zzp’er: wat als je niet kunt werken?
Als zelfstandig ondernemer draag je veel verantwoordelijkheid, ook voor je eigen financiële zekerheid. Een van de grootste risico’s is arbeidsongeschiktheid door ziekte of een ongeval. In tegenstelling tot werknemers heb je geen werkgever die je loon doorbetaalt. Wat zijn je opties in 2026 als je onverhoopt niet meer kunt werken?
Geen wia-uitkering voor zelfstandigen
Het is belangrijk om te weten dat je als zzp’er geen recht hebt op een WIA-uitkering (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen). Deze werknemersverzekering is specifiek bedoeld voor mensen in loondienst. De vroegere WAZ (Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen) is al in 2004 afgeschaft. Dit betekent dat je bij langdurige arbeidsongeschiktheid niet automatisch een inkomen vanuit de overheid ontvangt.
Bijstand als laatste vangnet voor zzp’ers
Als je geen andere financiële middelen hebt en niet meer kunt werken, kan de bijstand een laatste redmiddel zijn. De bijstandsuitkering is bedoeld voor mensen die geen of onvoldoende inkomen of vermogen hebben om in hun levensonderhoud te voorzien. Hier zijn echter strikte voorwaarden aan verbonden.
Wanneer kom je in aanmerking voor een bijstandsuitkering?
Je kunt bijstand ontvangen wanneer je inkomen onder de vastgestelde bijstandsnorm ligt. Deze normen worden jaarlijks aangepast. Voor 2026 gelden de volgende indicatieve bedragen (controleer altijd de meest actuele cijfers bij je gemeente):
- Gehuwd of samenwonend (21 jaar tot AOW-leeftijd): circa € 2.050 bruto per maand.
- Alleenstaande (21 jaar tot AOW-leeftijd): circa € 1.450 bruto per maand.
Naast je inkomen wordt ook je vermogen meegenomen in de beoordeling. Je mag niet meer vermogen bezitten dan de vastgestelde vrijgestelde bedragen:
- Gezamenlijke huishouding of alleenstaande ouder: circa € 16.500.
- Alleenstaande: circa € 8.250.
Heb je meer spaargeld of bezittingen dan deze bedragen? Dan dien je dit vermogen eerst aan te spreken voordat je recht hebt op bijstand. Ontvang je een erfenis of schenking terwijl je een uitkering hebt? Meld dit direct bij de gemeente, want dit kan gevolgen hebben voor je recht op bijstand.
Wat als je een koophuis bezit?
Woon je in een eigen woning? Dan kijkt de gemeente naar de overwaarde van je huis. Is de overwaarde hoger dan ongeveer € 69.000? Dan kom je mogelijk niet in aanmerking voor een reguliere bijstandsuitkering. In plaats daarvan kan de gemeente je een lening aanbieden op basis van de overwaarde. Dit bedrag dien je dan terug te betalen, bijvoorbeeld bij de verkoop van je woning.
Het aanvragen van een bijstandsuitkering
Een bijstandsuitkering vraag je aan bij je gemeente, meestal via de website Werk.nl. Na je aanvraag volgt er een gesprek met een ambtenaar. Tijdens dit gesprek wordt beoordeeld of je aan alle voorwaarden voldoet. De gemeente kan je ook begeleiden bij re-integratie, mocht het (gedeeltelijk) weer oppakken van werk tot de mogelijkheden behoren.
Zelf je financiële vangnet creëren
De bijstand is een absolute laatste optie en biedt slechts een bestaansminimum. Om te voorkomen dat je in financiële moeilijkheden komt bij arbeidsongeschiktheid, is het verstandig om zelf actie te ondernemen. Er zijn verschillende manieren om een vangnet te creëren. Dit hoeft niet ingewikkeld of extreem duur te zijn.
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV): Dit is de meest gangbare manier om jezelf te verzekeren tegen inkomensverlies. Je betaalt premie en bij arbeidsongeschiktheid ontvang je een uitkering. Er zijn veel aanbieders en verschillende dekkingsgraden, dus vergelijk goed.
- Broodfonds: Dit is een collectief initiatief van zelfstandigen die elkaar financieel ondersteunen bij ziekte. Je legt maandelijks een bedrag in en als iemand ziek wordt, ontvangt die persoon een schenking van de andere leden.
- Buffer opbouwen: Een financiële buffer op je spaarrekening biedt direct dekking voor een periode van arbeidsongeschiktheid. Dit geeft je de tijd om andere oplossingen te zoeken of te herstellen.
Verdiep je in de verschillende opties en kies de oplossing die het beste past bij jouw situatie en risicobereidheid. Een goede voorbereiding geeft rust en zekerheid als ondernemer.
