Hoge bedrijfskosten: een actueel dilemma
Veel mkb-ondernemers ervaren aanzienlijke druk door stijgende bedrijfskosten, waaronder hoge huren en, niet onbelangrijk, personeelskosten. Wanneer de financiële marges krapper worden, rijst de vraag: hoe kun je als ondernemer effectief bezuinigen op personeel zonder de bedrijfsvoering of het teamgevoel te schaden?
Direct snijden in salarissen: zelden de beste oplossing
Wanneer een bedrijf in zwaar weer verkeert, liggen diverse opties voor het oprapen om de financiële situatie te verbeteren. Denk aan efficiënter werken, minder nieuwe aanstellingen of het beperken van overuren. De meest directe, maar ook meest gevoelige ingreep is het vragen van salarisverlagingen. Hoewel uit onderzoek van salarisverwerker ADP Nederland blijkt dat circa 10 procent van de Nederlandse bedrijven in 2026 werknemers om een salarisoffer vraagt, is dit zelden de ideale eerste stap.
Een kwart van de bedrijven kiest er eerder voor om secundaire arbeidsvoorwaarden te versoberen, zoals het aantal vakantiedagen of de 13e maand. Dit kan minder direct impact hebben op het maandelijkse netto-inkomen, maar tast wel degelijk de totale beloning en daarmee de tevredenheid van werknemers aan.
De mkb-realiteit: beperkte ruimte voor salarisoffers
Oscar Weijmer, expert in bedrijfsherstel bij consultancybureau Van Weijs, benadrukt de complexiteit voor mkb’ers: “Bezuinigen op personeelskosten is voor mkb’ers erg lastig. Zelfs zonder ondernemingsraad of vakbondsbetrokkenheid is de ruimte beperkt. Salarissen in het mkb zijn vaak al niet extreem hoog, wat de bereidheid tot inleveren vermindert.”
Loyaliteit en het ‘familiegevoel’ in kleine bedrijven
In kleinere, vaak lang bestaande bedrijven speelt loyaliteit een grote rol. Weijmer merkt op: “Vaak ontstaat er een soort familiegevoel, wat leidt tot een hoge mate van inzet onder werknemers. Echter, het inleveren van salaris is zelden een structurele oplossing. Als tien werknemers elk 100 euro inleveren, is de impact op de totale bedrijfsvoering vaak minimaal, terwijl de demotiverende werking groot kan zijn.”
Ontslagrecht: een grotere financiële last dan loonkosten
Volgens Weijmer zijn de loonkosten op zichzelf niet de grootste financiële blokkade, maar eerder de complexiteit en kosten van het ontslagrecht. “Het traject via het UWV kan zomaar drie tot vier maanden duren. Gedurende die periode zit je mogelijk met een ongemotiveerde werknemer, wat de productiviteit van het hele team beïnvloedt. Bovendien zijn ontslagvergoedingen aanzienlijk en kunnen ze een flinke negatieve impact hebben op het bedrijfsresultaat.”
Sociale regelingen en ziekteverzuim: de verborgen kosten
Naast het ontslagrecht vormen vooral de sociale regelingen, met name rondom ziekteverzuim, een aanzienlijke kostenpost voor ondernemers. “Deze factor is zo bepalend dat zelfs als een mkb-bedrijf financieel goed draait, men aarzelt om extra personeel aan te nemen. Ondernemers weten immers hoe lastig het is om afscheid te nemen als de economie verslechtert of een nieuwe medewerker niet functioneert,” legt Weijmer uit.
Het beheersen van ziekteverzuim is daarom cruciaal. Preventieve maatregelen, een focus op duurzame inzetbaarheid en een goede verzuimbegeleiding kunnen de financiële risico’s aanzienlijk verminderen.
Advies: focus op efficiëntie, niet op salarisverlagingen
Het advies van Weijmer is duidelijk: begin niet met het aanpassen van arbeidsvoorwaarden. “Salaris is een belangrijke factor voor werknemerstevredenheid. Een aantasting hiervan leidt direct tot onvrede en kan de productiviteit schaden, zonder dat het veel oplevert. Richt je liever op het efficiënter maken van je bedrijfsprocessen, het afstoten van verliesgevende producten of diensten en het verhogen van de algehele productiviteit.”
Extra inzet van zowel ondernemer als werknemers is vaak de meest duurzame weg om de onderneming weer op koers te krijgen. Door samen te werken aan verbeterde processen en een hogere output, creëer je een gezonde basis voor groei, zonder de loyaliteit en motivatie van je team in gevaar te brengen.
