Opting-in in 2026: flexibel samenwerken met freelancers

Wat is opting-in en hoe werkt het in 2026?

Opting-in is een bijzondere constructie die je als ondernemer de mogelijkheid biedt om de samenwerking met een freelancer fiscaal als een dienstbetrekking te behandelen, zonder dat er sprake is van een ‘echte’ werknemer. Dit wordt ook wel ‘pseudowerknemerschap’ of ‘dienstbetrekking op verzoek’ genoemd. Het is een flexibele manier om een arbeidsrelatie aan te gaan, waarbij je als opdrachtgever loonheffing inhoudt, maar de freelancer bepaalde voordelen van een werknemer geniet, terwijl hij toch zijn autonomie behoudt. We duiken dieper in de werking en de belangrijke overwegingen voor 2026.

De kern van opting-in: fiscaal werknemer, praktisch zelfstandig

Wanneer je kiest voor opting-in, spreek je met een freelancer af om de arbeidsverhouding voor de loonbelasting en premie volksverzekeringen als een dienstbetrekking te beschouwen. Dit betekent dat je als werkgever loonheffingen inhoudt en premies voor volksverzekeringen (zoals AOW, Anw, Wlz) en de bijdrage Zorgverzekeringswet betaalt. De freelancer wordt dus fiscaal deels als werknemer gezien, maar behoudt zijn status als zelfstandige voor de werknemersverzekeringen.

Voor wie is opting-in geschikt?

Opting-in is uitsluitend bedoeld voor freelancers die hun inkomsten uit de samenwerking niet als winst uit onderneming beschouwen. Is de freelancer een zelfstandige ondernemer met winst uit onderneming, dan is opting-in niet mogelijk. De inkomsten van de pseudo-werknemer worden in dat geval belast als resultaat uit overige werkzaamheden.

Opting-in als alternatief voor schijnzelfstandigheid?

Nu de Belastingdienst strenger toeziet op schijnzelfzelfstandigheid, kan opting-in een interessante optie lijken. Het biedt echter geen absolute garantie tegen naheffingen bij een controle. Het blijft essentieel dat de aard van de arbeidsrelatie goed wordt vastgelegd en dat aan alle voorwaarden wordt voldaan.

Wat zijn de voorwaarden voor opting-in in 2026?

Om rechtsgeldig gebruik te maken van opting-in, dien je aan de volgende belangrijke voorwaarden te voldoen:

1. Arbeidsverhouding en beloning: Er moet sprake zijn van een arbeidsverhouding waaruit de pseudo-werknemer een beloning ontvangt.
2. Geen winst uit onderneming: De werkzaamheden mogen geen winst uit onderneming opleveren voor de pseudo-werknemer. Mocht dit wel het geval zijn, dan moet de pseudo-werknemer dit direct melden bij de Belastingdienst, en vervalt de mogelijkheid tot opting-in.
3. Schriftelijke verklaring: Jij en de pseudo-werknemer moeten gezamenlijk schriftelijk aan de Belastingdienst doorgeven dat jullie de arbeidsverhouding aanmerken als fictieve dienstbetrekking. Dit gebeurt met de ‘Gezamenlijke verklaring Loonheffingen Opting-in’.
4. Tijdig indienen: De verklaring moet worden ingediend vóór de eerste inhouding van loonbelasting/premie volksverzekeringen. Wanneer je de melding nog in hetzelfde kalenderjaar indient, mag je met terugwerkende kracht melden tot de ingangsdatum dat de pseudo-werknemer in de loonadministratie is opgenomen.

De voordelen van opting-in voor jouw onderneming

Opting-in biedt diverse voordelen, zowel voor jou als ondernemer als voor de ingehuurde freelancer:

• Flexibiliteit: Je hebt geen ‘echte’ dienstbetrekking, wat betekent dat de pseudo-werknemer geen ontslagbescherming geniet en niet onder de werknemersverzekeringen valt. Dit geeft jou meer flexibiliteit.
• Onbelaste vergoedingen: Je kunt onbelaste vergoedingen betalen aan de pseudo-werknemer voor zakelijke kosten, wat fiscaal aantrekkelijk kan zijn.
• Deelname aan employee benefits: De pseudo-werknemer kan deelnemen aan diverse employee benefits, zoals een pensioenregeling of andere secundaire arbeidsvoorwaarden die je aanbiedt.
• Verrekening afdrachtverminderingen: Hoewel de Wet vermindering afdracht loonbelasting en premie volksverzekeringen (WVA) niet direct van toepassing is op pseudo-werknemers, kunnen afdrachtverminderingen voor reguliere werknemers wel worden verrekend met de af te dragen loonbelasting/premie volksverzekeringen van pseudo-werknemers.

Aandachtspunten en nadelen van opting-in

Naast de voordelen zijn er ook enkele belangrijke aandachtspunten en potentiële nadelen:

• Administratieve lasten: Ook een pseudo-werknemer brengt administratieve verplichtingen met zich mee, inclusief de bijbehorende kosten voor de loonadministratie.
• Risico op naheffingen: Gedurende de opting-in-periode en de wettelijke periode van vijf jaar daarna, loop je risico op naheffing van loonbelasting en premies volksverzekeringen als de regels niet correct worden nageleefd.
• Geen ondernemersvoordelen voor freelancer: De pseudo-werknemer kan geen gebruikmaken van ondernemersvoordelen zoals investeringsaftrek of andere fiscale faciliteiten die voor zelfstandigen gelden.
• Niet voor DGA in oprichting: Een toekomstige directeur-grootaandeelhouder (DGA) kan de opting-in-regeling niet toepassen in de ‘voorperiode’ in afwachting van de formele oprichting van een bv.

Personeelskosten: houd inzicht met de rekentool 2026

Het is cruciaal om een goed overzicht te hebben van de werkelijke personeelskosten, of het nu gaat om reguliere werknemers of pseudo-werknemers via opting-in. Naast het brutosalaris spelen werkgeverslasten zoals premies, verzekeringen en pensioen een grote rol. Deze kosten worden vaak onderschat.

Met een geactualiseerde personeelskosten rekentool, volledig afgestemd op de wet- en regelgeving vanaf 1 januari 2026, bereken je eenvoudig wat je personeel écht kost. Dit helpt je verrassingen te voorkomen en weloverwogen beslissingen te nemen over je personeelsbeleid.