Wanneer meld je betalingsonmacht als ondernemer?
Als ondernemer kun je onverhoopt in een situatie terechtkomen waarin je bepaalde belastingen, werknemers- of pensioenpremies niet kunt voldoen. Dit kan diverse oorzaken hebben, zoals het mislopen van een belangrijke opdracht of het faillissement van een grote klant. In dergelijke gevallen is het cruciaal om snel en correct te handelen, vooral als je bedrijf onder de vennootschapsbelasting valt en je bestuurder bent van een BV, vereniging of stichting.
Het tijdig melden van betalingsonmacht bij de Belastingdienst, het UWV of je pensioenfonds is niet alleen een wettelijke verplichting, maar beschermt je ook tegen persoonlijke aansprakelijkheid. Als je deze melding niet of te laat doet, loop je het risico dat je privévermogen in gevaar komt.
De risico’s van niet-melden: hoofdelijke aansprakelijkheid
De Invorderingswet speelt een belangrijke rol bij betalingsproblemen. Als bestuurder kun je hoofdelijk aansprakelijk worden gesteld voor de onbetaalde schulden. Dit betekent dat schuldeisers zich kunnen verhalen op jouw privébezittingen, mocht de onderneming de schulden niet kunnen voldoen.
Hoofdelijke aansprakelijkheid treedt doorgaans op als de schulden het gevolg zijn van ‘kennelijk onbehoorlijk bestuur’ in de drie voorafgaande jaren, en dit verwijtbaar is. Echter, als de melding van betalingsonmacht niet rechtsgeldig is (bijvoorbeeld te laat gedaan), wordt er automatisch uitgegaan van kennelijk onbehoorlijk bestuur. In dat geval is het voor jou als bestuurder uiterst moeilijk om aan te tonen dat dit niet het geval was.
Wat valt onder ‘kennelijk onbehoorlijk bestuur’?
Kennelijk onbehoorlijk bestuur omvat handelingen die als onredelijk of roekeloos worden beschouwd. Denk hierbij aan:
- Onverantwoorde gelduitgaven uit de onderneming voor persoonlijke luxe.
- Het nemen van opzettelijk roekeloze beslissingen.
- Het doen van onverantwoorde investeringen.
- Het niet (tijdig) deponeren van de jaarrekening bij de Kamer van Koophandel.
Deze voorbeelden illustreren waarom een zorgvuldige bedrijfsvoering en het naleven van administratieve verplichtingen zo belangrijk zijn.
Hoe meld je betalingsonmacht rechtsgeldig in 2026?
Een rechtsgeldige melding van betalingsonmacht voldoet aan specifieke eisen:
1. tijdigheid van de melding
De melding moet plaatsvinden binnen twee weken nadat de belastingen of premies voldaan hadden moeten zijn. De datum waarop de melding door de instantie is ontvangen, geldt als de meldingsdatum.
2. inhoud van de melding
Je melding moet de volgende informatie bevatten:
- Welke belastingsoort en/of premies het betreft.
- Het specifieke tijdvak van de aangifte, aanslag of premienota.
- Een duidelijke beschrijving van de problemen en hoe deze zijn ontstaan.
3. vorm van de melding
De melding moet schriftelijk gebeuren. Telefonische of mondelinge meldingen zijn niet rechtsgeldig. Je kunt een brief sturen of gebruikmaken van het formulier ‘Mededeling inzake betalingsonmacht’, verkrijgbaar bij de Belastingdienst, het UWV of je pensioenfonds.
Wat als je te laat bent met melden?
Als je de betalingsonmacht te laat meldt, of als de melding om andere redenen niet rechtsgeldig is, wordt er automatisch van uitgegaan dat er sprake is van kennelijk onbehoorlijk bestuur. De bewijslast ligt dan bij jou om aan te tonen dat je geen verwijt kan worden gemaakt. Dit is in de praktijk extreem lastig, tenzij er sprake is van uitzonderlijke omstandigheden zoals een acute ziekenhuisopname.
Geldigheidsduur van de melding
Een melding van betalingsonmacht geldt voor een specifiek tijdvak. Zolang de betalingsonmacht voortduurt, hoef je voor opvolgende tijdvakken geen nieuwe melding te doen. Echter, zodra je de betalingen hervat, vervalt de melding. Mocht je daarna opnieuw in financiële problemen komen, dan is een nieuwe melding noodzakelijk.
Bij welke instanties meld je betalingsonmacht?
Afhankelijk van de aard van de onbetaalde schuld, doe je de melding bij de juiste instantie:
- De Belastingdienst: Voor loonbelasting, premies volksverzekeringen, omzetbelasting, accijns, verbruiksbelastingen en belastingen op milieugrondslag.
- Het UWV: Voor premies werknemersverzekeringen.
- Je pensioenfonds: Voor pensioenpremies.
Vergeet niet: altijd schriftelijk, via een brief of het specifieke formulier ‘Mededeling inzake betalingsonmacht’.
Wie wordt als bestuurder gezien?
De plicht tot melden en de bestuurdersaansprakelijkheid gelden voor verschillende typen bestuurders:
- Formele bestuurder: Iemand die officieel is benoemd of in het Handelsregister staat vermeld.
- Feitelijke bestuurder: Iemand die zich gedraagt als bestuurder, ook al is hij/zij niet officieel benoemd.
- Gewezen en nieuwe bestuurder: Je kunt aansprakelijk worden gesteld voor schulden die ontstonden tijdens jouw bestuursperiode, of zelfs voordat je aantrad als je hier invloed op had.
- Vereffenaar: Degene die de zaken afwikkelt bij ontbinding van een onderneming. Uitzondering hierop is een vereffenaar die is aangesteld door een rechter.
Betalingsplicht blijft bestaan
Een melding van betalingsonmacht is geen verzoek om uitstel of kwijtschelding. De Belastingdienst, UWV en pensioenfonds blijven de verschuldigde belastingen en premies innen. Je blijft ook verplicht om loon- en inkomstenbelasting aan te geven.
Verrekening bij belastingteruggave
Heb je nog recht op een belastingteruggave, bijvoorbeeld btw? Dan is een melding van betalingsonmacht mogelijk niet nodig. Je kunt schriftelijk verzoeken om verrekening van de teruggave met de openstaande schuld. Dit geeft je tot het moment van verrekening uitstel van betaling voor de belastingschuld.
Geen melding nodig in specifieke situaties
In twee gevallen hoef je geen melding te doen:
- Als je onderneming failliet is verklaard.
- Als je onderneming kwartaalaangifte doet voor de loonbelasting en de voorlopige betalingen daarvan niet kan voldoen.
Zorg dat je als ondernemer in 2026 goed op de hoogte bent van deze regels om onnodige risico’s voor je privévermogen te voorkomen.
