Wat houdt betaald ouderschapsverlof in 2026 precies in?
Sinds 2 augustus 2022 hebben ouders en verzorgers in Nederland recht op gedeeltelijk betaald ouderschapsverlof. Deze regeling is ook in 2026 onverminderd van kracht en heeft belangrijke consequenties voor jou als werkgever. Het is essentieel dat je goed op de hoogte bent van de voorwaarden en procedures, aangezien de wetgeving soms complex kan zijn. Dit artikel gidst je door de belangrijkste aspecten van het betaald ouderschapsverlof.
Heeft een van jouw medewerkers kinderen en een geldig arbeidscontract? Dan kan diegene in aanmerking komen voor ouderschapsverlof. Dit recht is vastgelegd in de Wet arbeid en zorg (WAZO) en is niet alleen van toepassing op biologische ouders, maar ook op niet-biologische ouders die een duurzame rol spelen in de verzorging en opvoeding van een kind. Als werkgever mag je een aanvraag voor betaald ouderschapsverlof niet weigeren.
Het grootste voordeel van deze wet is dat het werknemers de mogelijkheid biedt om meer tijd met hun gezin door te brengen en rustig te wennen aan een nieuwe gezinssituatie. Dit kan stress verminderen en de kans vergroten dat medewerkers na hun verlof weer optimaal inzetbaar zijn, wat uiteindelijk ook in jouw voordeel is.
De kern van de wet betaald ouderschapsverlof
De Wet betaald ouderschapsverlof, ingegaan op 2 augustus 2022, maakt het voor werknemers met een arbeidsovereenkomst mogelijk om een deel van hun ouderschapsverlof betaald op te nemen. Het UWV verzorgt de uitkering. De specifieke voorwaarden en de hoogte van de uitkering hangen af van de individuele situatie van de werknemer. Hieronder de belangrijkste punten voor 2026:
- Het betaalde verlof moet worden opgenomen binnen één jaar na de geboorte van het kind (dus in het eerste levensjaar).
- Bij adoptie, en als het kind nog geen 8 jaar is, dient het verlof te worden opgenomen binnen één jaar na de officiële opname in het gezin.
- Het (gedeeltelijk) betaalde ouderschapsverlof duurt minimaal 1 week en maximaal 9 weken.
- Jij als werkgever dient de uitkering aan te vragen bij het UWV.
- Het verlof hoeft niet aaneengesloten te worden opgenomen; het kan ook verspreid worden over meerdere weken in de vorm van een aantal uren per dag.
Het UWV betaalt 70 procent van het dagloon van de werknemer, tot het maximumdagloon. Dit maximum wordt jaarlijks bijgesteld; voor de meest actuele bedragen in 2026 kun je de website van het UWV raadplegen. Je mag als werkgever het salaris aanvullen, maar dit is niet verplicht.
Wanneer heeft jouw werknemer recht op betaald ouderschapsverlof?
Om aanspraak te kunnen maken op betaald ouderschapsverlof, moet jouw medewerker aan de volgende voorwaarden voldoen:
- Er is sprake van een geldige arbeidsovereenkomst.
- De werknemer is de officiële ouder of verzorger met een blijvend verzorgende rol.
- Het betreft de ouder of verzorger van een biologisch kind, adoptiekind, pleegkind of stiefkind.
- Als verzorger moet de werknemer op hetzelfde adres wonen als het kind (geldt niet voor biologische ouders).
- In het geval van een tweeling, of meervoudige geboorte, bestaat tweemaal recht op betaald ouderschapsverlof.
Let op: naast de wettelijke regeling kunnen er in diverse cao’s specifieke afspraken zijn gemaakt over ouderschapsverlof. Controleer daarom altijd de relevante cao voor jouw sector.
Vakantiedagen tijdens betaald en onbetaald ouderschapsverlof
Tijdens onbetaald ouderschapsverlof bouwt een werknemer geen vakantiedagen op over de uren dat verlof wordt opgenomen. Neemt een werknemer bijvoorbeeld de helft van de werkweek onbetaald ouderschapsverlof op, dan bouwt diegene ook 50 procent minder vakantiedagen op. Bij betaald ouderschapsverlof bouw je wel gewoon vakantiedagen op over de uren dat je werkt en een uitkering ontvangt.
Aanvullend geboorteverlof voor partners in 2026
Naast het betaald ouderschapsverlof is er ook het aanvullend geboorteverlof voor partners. Dit verlof is in 2019 uitgebreid en biedt partners de mogelijkheid om na de bevalling extra tijd met het gezin door te brengen. Direct na de bevalling heeft de partner recht op calamiteitenverlof met behoud van loon. Daarnaast heeft de partner recht op eenmaal de arbeidsduur per week aan geboorteverlof, op te nemen in de eerste vier weken na de geboorte van het kind. Dit verlof wordt door jou als werkgever betaald.
Vervolgens kan de partner aanvullend geboorteverlof opnemen, wat neerkomt op maximaal vijf weken verlof. Tijdens dit aanvullende verlof ontvangt de werknemer een uitkering van het UWV, die 70% van het dagloon bedraagt (tot het maximumdagloon). Dit verlof moet binnen zes maanden na de geboorte van het kind worden opgenomen.
Minder werken na ouderschapsverlof
Het kan voorkomen dat een medewerker na de geboorte van een kind structureel minder wil werken. Dit is geregeld via de Wet flexibel werken. Een werknemer die minimaal een half jaar in dienst is, kan een verzoek indienen om het aantal contracturen aan te passen. Als ondernemer mag je dit verzoek alleen weigeren als er sprake is van een zwaarwegend bedrijfsbelang en dit moet je goed kunnen onderbouwen.
Een belangrijk voordeel van het opnemen van betaald ouderschapsverlof is dat de werknemer meer zekerheid heeft over terugkeer naar het oorspronkelijke aantal uren. Je bent als werkgever namelijk verplicht om de werknemer na het verlof weer in te zetten volgens de wekelijkse arbeidsduur zoals afgesproken in de arbeidsovereenkomst.
De voordelen en nadelen van ouderschapsverlof
Voordelen van ouderschapsverlof voor werknemer en werkgever
- Betere balans: Werknemers krijgen de kans om te wennen aan de nieuwe gezinssituatie, wat stress kan verminderen en de work-life balance verbetert.
- Minder verzuim: Een goede start met het gezin kan de kans op ongepland verzuim door stress of aanpassingsproblemen verlagen.
- Geen extra kosten: Of je werknemer nu twee maanden betaald ouderschapsverlof of langer onbetaald verlof opneemt, als werkgever draag je geen extra loonkosten over de verlofperiode (door de UWV-uitkering).
- Sociale vangnet: Als het inkomen van de werknemer door onbetaald ouderschapsverlof onder het sociale minimum daalt, kan er in sommige gevallen een aanvullende uitkering zijn.
Mogelijke nadelen en aandachtspunten
- Inkomensdaling: Het inkomen van de werknemer daalt tijdens het betaalde ouderschapsverlof (70% van het dagloon). Voor sommige werknemers kan dit financieel lastig zijn.
- Carrièremogelijkheden: Tijdelijke afwezigheid kan ertoe leiden dat werknemers promoties of andere carrièrekansen missen.
- Aanpassing werktijden: Sommige werknemers kunnen wennen aan minder werken en later een verzoek indienen voor een structurele aanpassing van hun contracturen.
- Operationele uitdagingen: Vooral voor kleinere bedrijven kan het opvangen van een werknemer met ouderschapsverlof operationele uitdagingen met zich meebrengen, bijvoorbeeld bij specifieke projecten of klantafspraken.
Veelgestelde vragen over ouderschapsverlof in 2026
Wanneer kom je in aanmerking voor ouderschapsverlof?
Een werknemer komt in aanmerking voor ouderschapsverlof bij de geboorte van een eigen kind, adoptiekind, pleegkind of stiefkind. Sinds 2 augustus 2022 hebben ouders en verzorgers recht op (gedeeltelijk) betaald ouderschapsverlof, waarbij de uitkering 70 procent van het dagloon bedraagt (tot het maximumdagloon).
Wat zijn de voordelen van ouderschapsverlof?
Ouderschapsverlof stelt ouders in staat om tijd door te brengen met hun kind, een band op te bouwen en actief deel te nemen aan de opvoeding. Het helpt de balans tussen werk en privé te verbeteren en kan bijdragen aan een soepelere terugkeer naar werk, doordat de gezinssituatie stabieler is. Dit kan uiteindelijk ook leiden tot een hogere productiviteit en werknemerstevredenheid.
Kun je ook bij adoptie ouderschapsverlof aanvragen?
Ja, in Nederland komen ouders ook in aanmerking voor ouderschapsverlof wanneer zij een kind hebben geadopteerd. Zowel biologische als adoptieouders kunnen ouderschapsverlof opnemen. Het ouderschapsverlof voor adoptieouders start op de dag van de officiële plaatsing van het kind in het gezin, mits het kind bij de aanvrager woont volgens de Basisregistratie Personen.
